Telewizja HDTV

Na pewno wszyscy słyszeliście o cudach, jakie oferuje nowa cyfrowa telewizja HDTV. Możecie jednak mieć problemy z tymi wszystkimi nowymi terminami i statystykami nowego środka przekazu. W tym artykule postanowiliśmy w prosty sposób przybliżyć wam tajniki HDTV. Na początek proponujemy szybki rzut okiem na telewizję tradycyjną - analogową. Następnie wyjaśnimy wam na czym polega HDTV, jakie są jej zalety i co trzeba kupić, żeby z niej korzystać. Na końcu zajmiemy się kwestią flagi nadawczej (broadcast flag), która może wam w przyszłości uniemożliwić nagrywanie programów HDTV.

Telewizja tradycyjna

Jak wygląda tradycyjna telewizja analogowa w porównaniu do HDTV? Najpierw przyjrzyjmy się różnym metodom odbierania analogowego sygnału telewizyjnego. Są trzy różne sposoby dostarczania sygnału do waszych analogowych odbiorników: antena, telewizja kablowa i telewizja satelitarna. Antena, ze względu na konieczność regulowania jej ustawiania w celu uzyskania mocnego sygnału, jest najgorszym wyborem. Dodatkowo, w celu uzyskania maksymalnego wzmocnienia, najlepiej ją zamontować na zewnątrz budynku, na przykład na dachu. Niestety, duża antena na dachu nie wygląda specjalnie dobrze. Telewizja kablowa i satelitarna, wykorzystujące cyfrowy przesył sygnału, zapewnią wam najlepszą jakość. Stacja nadawcza wysyła sygnał w postaci cyfrowej, który po dotarciu do konwertera w waszym mieszkaniu przekształcany jest do postaci analogowej. We wszystkich trzech powyższych przypadkach maksymalna rozdzielczość obrazu na typowym odbiorniku analogowym wynosi 720x480 pikseli, co daje łączną ilość 337 tysięcy pikseli. Specyfikacja HDTV

Obraz

HDTV jest częścią specyfikacji telewizji DTV (Digital Television), w której zdefiniowano szereg różnych rozdzielczości obrazu. Dwie podstawowe nas interesujące rozdzielczości to 720p i 1080i. Literka "p" oznacza rozdzielczość progresywną (progressive), zaś "i" to rozdzielczość z przeplotem (interlaced). Na sekundę obrazu, w przypadku obu rozdzielczości, składa się 60 ramek. W rozdzielczości progresywnej co sekundę pojawia się 60 pełnych ramek obrazu. W przypadku rozdzielczości z przeplotem w ciągu sekundy pojawia się 30 ramek z liniami parzystymi obrazu i 30 z liniami nieparzystymi. Niektórzy widzowie narzekają, w przypadku rozdzielczości z przeplotem, na migotanie obrazu. Rozdzielczość obrazu 720p wynosi 1280x720 pikseli, co daje całkowitą ilość 921600 pikseli. W przypadku 1080i rozdzielczość obrazu wynosi 1920x1080, co daje imponującą całkowitą ilość 2 milionów 72 tysięcy pikseli. Która rozdzielczość jest lepsza? Wybór jest kwestią bardzo subiektywną i na pewno w przyszłości będziemy świadkami wielu bitew związanych z wyborem "lepszej" rozdzielczości. Niektórzy widzowie wolą bardziej "stabilny" obraz w rozdzielczości 720p. Z kolei dla innych lepsza jest wyższa rozdzielczość obrazu 1080i. Najlepszym sposobem na to wyrobienie sobie własnego zdania jest wizyta w salonie RTV i samodzielne przetestowanie obu rozdzielczości.

Dźwięk

Cyfrowy sygnał dźwiękowy HDTV, podobnie jak dźwięk CD w porównaniu z kasetami magnetofonowymi, jest lepszej jakości niż dźwięk typowej telewizji analogowej. Dodatkowo, niektóre programy HDTV zawierają sygnał dźwiękowy w postaci przestrzennego dźwięku Dolby Digital 5.1. Oczywiście, jeżeli chcecie korzystać z lepszego dźwięku musicie posiadać głośniki w konfiguracji 5.1.

Niezbędne wyposażenie Telewizor

Będziecie musieli kupić nowy telewizor przystosowany do odbioru HDTV. Tylko niektóre telewizory HDTV posiadają wbudowane tunery. Tuner przekształca sygnał telewizyjny do postaci zrozumiałej dla odbiornika. Telewizory HDTV, nie wyposażone w tuner, są określane mianem "Gotowe do odbioru HDTV" (HDTV Ready). Odbiornik HDTV bez tunera jest bezużyteczny. W Stanach Zjednoczonych toczy się spora batalia prawna pomiędzy Consumer Electronics Association (CEA - odpowiednik naszej Federacji Ochrony Konsumentów) i FCC (odpowiednik Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji) związana z obowiązkiem wyposażenia nowych odbiorników HDTV w tunery. FCC chciałoby, żeby odbiorniki były wyposażone w tunery, a CEA jest temu przeciwna. Zdaniem FCC wprowadzenie tunerów zwiększy dostępność telewizji HDTV. CEA twierdzi, że tunery są potrzebne jedynie widzom, którzy chcą odbierać sygnał HDTV przy pomocy anten i są bezużyteczne dla osób korzystających z odbiorników telewizji kablowej, lub satelitarnej, które posiadają wbudowane tunery. Kolejnym argumentem CEA przeciwko wprowadzeniu tunerów jest wzrost kosztu produkcji odbiorników HDTV z wbudowanymi tunerami. W tej chwili wygląda na to, że wygrało FCC, gdyż od czerwca 2004 odbiorniki HDTV o przekątnej równej lub większej 36 calom muszą posiadać wbudowany tuner. W przypadku mniejszych telewizorów taki obowiązek zostanie wprowadzony w ciągu najbliższych trzech lat.

Karta HDTV

Jeżeli chcielibyście wykorzystać swój telewizor do odbioru sygnału HDTV to możecie w tym celu kupić kartę HDTV Wonder firmy ATi. Karta jest dostarczana razem z anteną, która pozwala na odbiór naziemnego sygnału HDTV. Urządzenie posiada także wejścia sygnału telewizji kablowej/satelitarnej. Jeżeli posiadacie dobrej jakości monitor to kupując kartę HDTV będziecie w stanie zaoszczędzić sporo pieniędzy, które musielibyście wydać na telewizor HDTV. Istnieje inny, istotny powód zakupu karty HDTV do komputera. Dzięki takiej karcie będziecie w stanie odtwarzać i nagrywać wybrane programy. Tą kwestię wyjaśnimy szerzej w części artykułu poświeconej flagom nadawczym.

Antena, telewizja kablowa czy satelitarna

Antena HDTV Co powinniście wybrać do odbioru sygnału HDTV - antenę, telewizję kablową czy satelitarną? Korzystając z anteny nie będziecie musieli opłacać abonamentu, ale będziecie ograniczeni do kanałów nadawanych przed nadajniki naziemne. W celu zmiany odbieranego kanału będziecie musieli się pogimnastykować regulując antenę. Jeżeli jednak stać was na telewizor, czy kartę HDTV, to zapewne stać was też na abonament telewizji kablowej, lub odbiornik telewizji satelitarnej. Wybór telewizji kablowej lub satelitarnej zależy od kosztu montażu/zakupu odbiornika i ilości dostępnych kanałów HDTV.

Porównanie jakości

Nie każdy kanał nadający sygnał w formacie HDTV zapewni wam najwyższej jakości obraz cyfrowy. Niektóre programy są jedynie nadawane w formacie HDTV, ale nagrywane były w innym formacie, dlatego obraz będzie częściowo obcięty. Takie programy są nadawane w formacie 4:3, podczas gdy obraz HDTV jest nadawany w formacie 16:9. W przypadku programów nadawanych w formacie HDTV - 16:9 - obraz powinien wypełnić całą powierzchnię ekranu. Obraz jest w rozdzielczości 1080i czyli 1920x1080 pikseli. W przypadku programów albo wydarzeń sportowych nadawanych w formacie HDTV nie wystarczą zrzuty ekranu. Trzeba samemu zobaczyć taki przekaz, żeby docenić jego jakość. Sygnał HDTV jest kompresowany przy użyciu formatu MPEG-2. Poprawnie skompresowany sygnał HDTV w rozdzielczości 1080i jest przesyłany z szybkością 19,2 megabitów na sekundę, choć rzeczywiste wskaźniki mogą mieć inne wartości. Niektórzy nadawcy stosują silniejszą kompresję sygnału, dlatego niektóre kanały HDTV mogą nadawać strumienie o szybkości transmisji 5-6 megabitów na sekundę. Niestety, w przypadku niższego wskaźnika szybkości transmisji na pewno ucierpi jakość obrazu. Odbiorca, poza niższej jakości obrazem, nie jest w stanie ocenić rzeczywistej szybkości transmisji danego kanału. Dodatkowo, wiele telewizorów HDTV nie podaje nawet w jakiej rozdzielczości jest aktualnie odbierany obraz (1080i, 720p). W czasie zakupów upewnijcie się jakie rozdzielczości (720p czy 1080i) są w stanie obsłużyć kupowane przez was telewizor lub karta HDTV.

Możliwość nagrywania Flagą nadawczą

Sygnał tradycyjnej telewizji analogowej można nagrać przy pomocy magnetowidu analogowego lub cyfrowego (Tivo, All-in-Wonder). Nagrania możecie przechowywać przez dowolny okres czasu. Zupełnie inaczej sprawy się mają w przypadku HDTV. FCC zezwoliło twórcom treści (studiom filmowym, stacjom telewizyjnym itd.) na wprowadzenie "Flagi nadawczej" do programów. Taka flaga, zawarta w programie, może uniemożliwić urządzeniu HDTV nagranie aktualnie odbieranego programu albo odtworzenie uprzedniego nagranego obrazu. Flaga jest także wykorzystywana w czasie odbierania naziemnego sygnału HDTV. Inaczej sprawy wyglądają w przypadku telewizji kablowej lub satelitarnej, gdyż tutaj zabezpieczenie własności intelektualnej odbywa się za pośrednictwem odbiornika. Wygląda na to, że Hollywood sam zadbał o swoje interesy, nie czekając na posunięcia FCC. Do czerwca 2005 roku będzie można zakupić karty HDTV, które ignorują flagi nadawcze. Niestety, karty kupione po czerwcu 2005 roku będą wyposażone w obwody obsługujące takie flagi i nie będą w stanie nagrywać zabezpieczonych treści.

Podsumowanie

Jeżeli podejdziecie do sprawy systematycznie to telewizja HDTV jest prostą sprawą. Najpierw musicie sprawić sobie odpowiedni telewizor, ale nie (HDTV Ready). Następnie będzie wam potrzebny tuner, o ile wasz telewizor nie posiada wbudowanego tunera. Potem podłączacie całość do anteny lub telewizji kablowej czy też satelitarnej. Jakość obrazu i dźwięku, w przypadku programów nadawanych w formacie HDTV, jest zdecydowanie lepsza od telewizji tradycyjnej. Niektóre stacje, takie jak CBS nadają całość swojego sygnału w formacie HDTV w najlepszym czasie programowym. Inne stacje emitują taki sygnał sporadycznie. Technologia HDTV jest w etapie raczkowania i większość programów nadawanych w HDTV jest tylko propagandą są to programy o podwyższonej rozdzielczości. Nadawanie HDTV poprzez IPTV czyli Internet długo nie zagości na naszym ekranie ponieważ do transmisji jednego prawdziwego kanału HDTV trzeba co najmniej pasma 20Mbit/s a bez kompresji 40Mbit/s. Technologia HDTV to radość dla oka, o ile jesteście w stanie poradzić sobie z dość wysokimi cenami i nie przeszkadza wam wciąż ograniczona oferta programowa. Dla rozsądnych pozostaje poczekać aż ta technologia dojrzeje a w szczególnie producenci kanałów telewizyjnych.